Blog Rituelen: De Maya’s en de tombe van Actun Tunichil Muknal

Helemaal in de sfeer van Indiana Jones, zijn deze overblijfselen van de beroemde Maya cultuur: de grotten van Actun Tunichil Muknal in Belize. Alleen al het uitspreken van de naam roept een avontuurlijke andere wereld op. “De grot van de kristallen tombe”, zo wordt deze onderaardse ruimte ook genoemd.

De ontdekking van de Kristallen Tombe

Pas in 1992 daalde archeoloog Jaime Awe met camera’s van National Geographic in zijn kielzog af naar de al eerder door Thomas Miller ontdekte kristallen grot. Jaime Awe moet eerst vijfhonderd meter zwemmen, waden, klimmen door het uitgebreide grottenstelsel. Op het laatste is er zelfs een beklimming van een rotswand voor nodig om de adembenemend grote ruimte te betreden waar de Maya’s zo lang geleden hun Regengod Chaak aanbaden. Én daarvoor offerden.

Want wat Awe ziet, zijn ca. 18 ‘kristallen’ skeletten die glinsteren in het lamp licht dat hij bij zich heeft. Offers. Dit wordt al snel duidelijk doordat de schedels een gat in de slaap hebben of tekenen van inslag en verbrijzeling hebben. De skeletten en de potscherven en andere vondsten zijn volledig aan de bodem ‘vastgelijmd’ geraakt vanwege de trage stroom van calciumcarbonaat die jaar na jaar heeft vastgezet in de grotten. De kalklaag glinstert als kristal in het lamplicht. De vondsten zijn, blijkt later, uitsluitend uit de 9e eeuw, terwijl de Maya cultuur enorm lang heeft geduurd, van ongeveer 2.000 jaar v Chr. tot de aankomst van de ontdekkingsreizigers eind 14e eeuw. Het hoogtepunt van hun beschaving lag tussen de jaren 250 tot 900 ná Chr.

De Water God Chaak

Archelogen als Jaime Awe en anderen kwamen er achter dat de Maya’s eeuwenlang hun rituelen voor de Regengod om en nabij de ingang van de grote hebben voltrokken. En ook het waarom hiervoor. Vanuit het water en het vocht dat in de grot te vinden is, komt er koele damp het snikhete en klamme oerwoud in. Vanwege het condenseren van die koele vochtige lucht vlak vóór de ingang ontstonden er wolken van mist en druppeltjes en ‘moest er wel een ‘watermaker’ in de grot huizen’. Waarschijnlijk ging dit eeuwenlang goed en op dezelfde manier, en offerden de Maya’s ‘kleinere’ offergaven als bloemen, vruchten, maïs, bloed (van mensen of dieren). Ongetwijfeld zullen er ook regendansen hebben plaatsgevonden.

De droogte die de Maya's fataal werd

Echter in de 9e eeuw heerste er ongekende droogte in het land van de Maya’s. De kan de reden geweest zijn om de grot verder in te trekken op zoek naar een goede offer plaats om méér en grootser (en wanhopiger) te offeren. Van de 18 gevonden skeletten zijn er 7 volwassenen en de rest kinderen. Een kind (of volwassene) offeren heeft te maken met het ultieme offer om de Goden gunstig te stemmen. Als je zelfs ‘je eigen vlees en bloed’ daarvoor gebruikt (met alle pijn en verdriet die daarmee gepaard is gegaan), is dat wellicht een poging geweest om extra onderdanig en hoopvol te zijn richting Chaak, de water God. Helaas mocht dit niet baten, de regen bleef weg, en een groot deel van de bevolking overleefde de droogte niet.

De Maya’s en andere Indianen volkeren waren natuurlijk schatdragers van zoveel bijzondere rituelen. Er is zoveel over geschreven. Als je interesse gewekt is om er alles over te weten, kijk dan onderstaande film. Hierin wordt uit de doeken gedaan waardoor de Maya's verdwenen: de droogte en/of toch de interne machtsstrijd tussen allerlei kleine Maya staten en hun Koningen?

Aanbevolen Literatuur