Blog Geboorte: Kraamschudden

Het Oost-Nederlandse ‘kraamschudden’ (Nedersaksisch Kroamschudd'n, kroamschudden) is van oorsprong een traditioneel kraamfeest in het oosten van Nederland om het nieuwgeboren kind welkom te heten in de dorps- of buurtgemeenschap. Het woord kraamschudden bestaat nog altijd, maar zoals het gaat met rituelen, is het soms ‘gewoon’ een geboortefeestje met beschuit met muisjes en dergelijke geworden.

De Krentenwegge

In de tijd dat er nog geen kraamzorg was, namen de buurvrouwen de zorg van de vrouw die pas bevallen was op zich. Ongeveer twee weken na de geboorte van het kind gingen de “noabervrouwen” op kraamvisite en boden ze de kraamvrouw een 'krentenwegge' aan. Zo kon de kraamvrouw ook meteen trakteren. Een praktische reden waarom het eten van 'krentenwegge' goed is na de bevalling: in krenten en rozijnen zit ijzer wat goed is voor moeders die borstvoeding geven. Moedermelk bevat weinig ijzer en op deze manier wordt het ijzergehalte op pijl gehouden.

Het brood staat symbool voor de opname van het nieuwgeboren kind binnen de noaberschap. Het kraamschudden zelf moest binnen tien dagen plaatsvinden. Het bezoek kan naast brood, boter, koek, bloedwijn (voor het aansterken van de jonge moeder), koekjes enzovoorts meebrengen. De gebruikelijke lengte van het brood is circa anderhalf meter, hoewel het is voorgekomen dat zo'n brood zes meter lang was. Het gaat er vooral om dat het brood het gewicht heeft van de pasgeborene. Wat een prachtige symboliek. Het kindje wordt ‘genuttigd’ via het brood en daarmee geïncorporeerd bij de ‘stam’. Het is onbekend hoe oud deze traditie is, vroege vermeldingen stammen uit de 19e eeuw.

De geboortewens in het oor van de baby

Wat soms samen ging met deze oude traditie en traktatie is het beurtelings vasthouden van het pasgeboren kindje en het in het oor fluisteren van een goede wens. Dit moet de jongste in het gezelschap eerst doen, daarna opeenvolgend naar leeftijd alle anderen. Het kindje wordt ‘doorgegeven’ door de hele visite terwijl men de 'krentenwegge' ondertussen eet.

Deze wens fluisteren in het oor van de baby komt ook in andere culturen voor zoals in de Moslimcultuur. We kennen het ook een beetje uit het Disney sprookje van Assepoester: goede feeën spreken een wens uit voor de pasgeboren Aurora en dan komt de slechte fee binnen. Het is niet verwonderlijk dat schrijvers van sprookjes putten uit bestaande gebruiken uit een tijd of cultuur.

Het mooiste van dit gebruik blijft natuurlijk de verwelkoming van het kind en de opname van hem of haar in de gemeenschap, plus alle goede wensen die de baby omringen! Ik ben benieuwd of het nog in deze vorm plaatsvindt? En wat vinden jullie mooie geboorte rituelen? Reacties of foto’s zijn van harte welkom!

Aanbevolen Literatuur